Bilgi merkezi

Hacamat neyi tedavi eder?

Hacamatın geleneksel tıptaki yeri, uygulama biçimi ve öncesi ile sonrası hakkında Uzm. Dr. Sevtap Şahin’in hazırladığı bilgilendirme yazısı.

Hacamatın tarihi ve geleneksel tıptaki yeri

Hacamat tarihi yaklaşık 5000 yıl öncesine dayanan bilinen en eski tedavi yöntemlerinden biridir. Eski Çin, Mısır ve Mezopotamya uygarlıklarına ait kaynaklarda Hacamattan bahsedilmekte, Hipokrat’ta hacamat ile ilgili bilgiler vermektedir. Hz. Muhammed’de (SAV) hacamatı kendisine uygulatmış ve tavsiye etmiştir.

Hacamat kelimesi Arapça ’da emmek anlamına gelir. Uzakdoğu tıbbında “wet cupping therapy” yaş kupa terapisi olarak bilinmektedir.

Hacamat uygulaması nasıl yapılır?

Hacamat bilinen kan verme işleminden farklıdır. Cilt üzerinde, ilk aşamada kupalar ile vakum oluşturularak uygulama noktalarında dolaşım artırılır. Kupalar söndürülerek, bu vakum oluşturulan alanlarda cilt altı dokuya geçmeyecek şekilde minik yüzeysel kesiler çizilir. Sonrasında aynı alanlar tekrar vakumlanarak, akış durana kadar bekletilince cilde yakın bölgedeki kan, lenf ve hücreler arası sıvının bir kısmının dışarıya çıkması sağlanır.

Geleneksel yaklaşımda hacamatın etkileri

Toksin ve ağır metal atılmasında hacamat çok etkilidir. Vücudumuz kendisi için zararlı olan toksinleri dolaşımın az olduğu yağ ve bağ dokusu gibi, az kanlanan dokularda biriktirme eğilimindedir. Özellikle sırt bölgesi bağ dokusundan zengindir. Yapılan çalışmalar, bu bölgeden alınan sıvı içerisindeki ağır metal oranlarının venöz kandakinden daha yüksek olduğunu göstermiştir. Hacamatın toksin yükünü azaltması ile vücudun yenileyici, tamir edici mekanizmalarının etkinliği artarak ve hızlanır.

Toksinlerin azaltılması antioksidan kapasiteyi yükseltir ve karaciğerin yükünü azaltarak fonksiyonlarını güçlendirir. Artan anti oksidan kapasite pek çok organda mevcut problemleri ortadan kaldırabilir. Kronik yorgunluk sendromunda oldukça etkilidir. Uyku bozukluklarının düzelmesine de destek olur. Sebebi açıklanamayan yorgunluk durumlarında kullanılmaktadır.

Hacamat uygulamasındaki çiziklerin cilt altı dokudaki tetikleyici etkisi ile bağışıklık hücreleri uyarılır. Karaciğer fonksiyonları güçlenmesinin de katkısıyla vücudun tamamında bağışıklık reaksiyonu aktive olur ve bu da vücuda direnç kazandırır. Bağışıklık sistemi uyarılması otoimmün reaksiyonları azaltır. Hastalık sebebinin belirlenemediği durumlarda, hacamat bağışıklık sistemini güçlendirmek amacıyla uygulanabilir.

Hacamat nitrik oksitlerin salınımını güçlendirerek damarların genişlemesini sağlar, kan dolaşımını hızlandırır. Tansiyonun düzenlenmesini destekler. Bu da doku oksijenlenmesini artırarak dokuların beslenmesine, yenilenmesine, ödem ve sertliklerinin azalmasına destek olur. Kas ve eklem ağrılarını azaltır, krampları çözer.

Ayrıca endorfin salınımını arttırarak ağrı eşiğinin yükselmesini sağlar. Kas-iskelet sistemi ağrıları, fibromiyalji, migren ve gerilim tipi baş ağrılarının tedavisinde kullanılabilir.

Cilt üzerinde yapılan küçük kesilerin belirli süre vakumlanması kılcal damar çeperlerinde uyarılma oluşturur. Bu uyarı ile birçok biyokimyasal süreç tetiklenir. Bunlar arasında bozucu alanları düzeltici etki gösteren mediyatörler de vardır. Bu mediyatörlerin salınımı ile, bozucu odakları düzeltici, tedavi edici ve koruyucu etkileri olan bir süreç başlatılmış olur. Bu nedenle hacamatın kısa zamandaki etkilerinin yanında uzun süreli etkileri de vardır. Aynı zamanda cildin yenileyici mekanizmalarını da harekete geçirir. Sağlıklı bir cilt oluşumunu destekler.

Vücutta elektromanyetik enerji akımları mevcuttur. Akupunktur, nöral terapi gibi uygulamalar bu enerji akışının üzerinden yapılır. Hacamat tedavi noktaları da bu noktalar kesişmektedir. Dolayısıyla bu tedavi yöntemlerinin sağlayacağı fayda hacamat ile de sağlanır.

Uygunluk ve dikkat edilmesi gereken durumlar

Hacamat tedavi amacıyla yapılabileceği gibi sağlıklı kişilere de uygulanabilir. Kontrendikasyon yoksa yenidoğan döneminden yaşlılık dönemlerine kadar hayatın her anında ehil bir hekim gözetiminde yapılabilir.

Adet dönemindeki kadınlarda, ciddi anemilerde, organ nakli, kanser tedavisi gibi bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde, kanama ve pıhtılaşma bozukluğu olanlarda yapılmamalıdır. Kan sulandırıcı ilaç kullanılıyorsa (aspirin, kumadin, antitrombotikler vb.) ilgili doktorunun izin vermesi durumunda; hacamat uygulanmasından 72 saat (2-3 gün) öncesinde hacamat sonrası başlamak üzere ilaç kullanmaya ara verilmelidir.

Derinin aktif hastalıklı, yanık, yaralı bölgeleri, varis gibi damar genişlemesi ve fıtık olan bölgelerinde uygulanmamalıdır. İleri derecede yaşlı, kalp ritim bozukluğu ve kalp pili taşıyanlarda dikkatli olunmalıdır.

Uygulama bölgeleri

Hacamat boyun ve bıngıldak haricinde her yere yapılabilir. Hacamatın en iyi sonuçları, sırtta iki kürek kemiği arasının 10 cm üstü, kalp arkası ve kulak arkası bölgelerinde verir. İşlemin yetkin kişilerce yapılması ve tüm aşamalarda tek kullanımlık malzemeler kullanılması daha uygundur.

Uygulama zamanı ve sıklığı

Tedavi amaçlı hacamat, gün ve saat fark etmeksizin her zaman yapılabilir. Daha önce hiç hacamat yapılmamış kişilerde, koruyucu amaçla olsa da beklemeksizin yapılmalıdır. Yılda en az bir-iki kez hacamat olunması tavsiye edilmektedir. Kronik hastalıklarda daha sık uygulanabilmektedir.

Hacamatın, ay takvimine göre uygulanmasının etkinliğini artıracağı düşünülmektedir. İslami kaynaklar hacamatı, hicri ayın 15’inden sonraki günleri özellikle 17,19 ve 21.günleri ile Çarşamba ve Cuma dışındaki haftanın günlerinde tavsiye etmektedir.

Hacamat öncesi hazırlık

Zorunlu olmamakla birlikte, hacamatın öncesindeki gün ve hacamat günü işlemin faydasını arttıracağından diyet uygulanması tavsiye edilir. Kan sulandırıcı meyvelerin (limon, greyfurt, kiraz, vişne vb.) tüketimi üç gün öncesinden kısıtlanmalıdır. Hayvansal proteinler (et, tavuk, balık, süt, peynir, yumurta) yenilmemeli veya sınırlı tüketilmelidir. Mevsimine uygun yeşilliklerden yapılan salatalar bolca tüketilmelidir. Pişmiş yemeklerden ziyade çiğ besinlerin tüketimine özen gösterilmelidir. Günlük en az 2-3 litre su içilmelidir. Hacamat tedavisi için “yarı aç” olarak tarif edilen “3-4” saatlik açlıkla yapılmalıdır. Hacamat sonrası bolca mevsim meyveleri yenilmelidir.

24 saat öncesinde ve uygulama günü cinsel perhiz olmalıdır. Sigara kullananlar hacamattan en az iki saat önce ve iki saat sonrasına kadar sigara kullanmamalıdır.

Hacamat sonrası bakım

Hacamat sonrası 20 dakika hafif istirahat edilmelidir. Sonraki 3-4 saat uyunmamalı, mümkünse 30 dakika açık alanda hafif yürüyüş yapılmalıdır. Hacamat yapıldığı gün ağır, yorucu işler ve stresten kaçınılmalıdır. Uygulama sonrası 2 saat daha açlığa ve bir gün daha diyete devam edilmesi faydalı olacaktır.

İlk gün gerekmedikçe banyo yapılmamalı, mutlaka banyo yapılması gerekirse ılık- soğuk suyla banyo yapılmalı, sonrasında, kesi bölgelerine kantaron yağı sürülmelidir. Hacamattan sonraki gün banyo yapılabilir.

Hacamat kesilerine dokunulmamalı ve kantaron yağı dışında bir şey sürülmemelidir. Uygulamanın yapıldığı gece yatmadan önce gazlı bezli bantlar çıkarılmalı ve işlem yerlerine kantaron yağı sürülmelidir. İyileşme döneminde kaşıntılar olabilecektir.

← Tüm blog yazıları

Randevu Alın WhatsApp